Tien jaar geleden verscheen onder de titel Terugblik het eerste jaarboek van de stichting Tabula Batavorum, een samenwerkingsverband van historische verenigingen in de Betuwe. Het bestuur van de stichting was van mening dat het doel van het periodiek dat zij sinds 1983 uitgaf, het publiceren van artikelen over lokale en regionale geschiedenis door (amateur) historici, beter tot zijn recht kon komen in een thematisch jaarboek. Door ruim tevoren een thema bekend te maken krijgen auteurs de gelegenheid zich gedegen voor te bereiden op het onderwerp. Zo kan een boek ontstaan waarin samenhang tussen de artikelen groter was dan in een min of meer op zichzelf staand tijdschrift. Het zou de kwaliteit van de uifgave inhoudelijk en qua vormgeving ten goede komen. Bovendien hoopte de redactie met een jaarboek een grotere groep schrijvers te interesseren hun onderzoek te publiceren. 
Jaarlijks hebben een kleine twintig auteurs belicht hoe inwoners van de Betuwe dachten over en omgingen met onderwerpen als wonen en werken, geloof, onderwijs, zorg, misdaad, kastelen, verenigingen en waterbeheer.
Op deze pagina treft u een overzicht en korte beschrijving aan van de tien thematische jaarboeken die sinds 2000 verschenen zijn.

In de serie Terugblik zijn eerder de volgende jaarboeken verschenen:

2000 - Wonen en werken in de Betuwe 1900-2000
De overgang van het vanouds agrarische karakter van de Betuwe naar een situatie die bepaald wordt door de komst van nieuwkomers van buitenaf. Nieuwbouwwijken en industrieterreinen bepalen mede het aanzien van het oorspronkelijk zo landelijke gebied.

2001 - ‘Het zal me een zorg zijn’ – de situatie van de ‘zorg’ in de Betuwe
In een veelkleurig palet worden de voorzieningen in de zorgsector in de Betuwe besproken.

2002 - ‘Niets nieuws onder de zon’ – 700 jaar criminaliteit in het Rivierengebied
Grote en kleine vergrijpen, moord en doodslag, maar ook het stelen van brandhout of aardappelen: de beschrijving van allerlei lichte of zware misdrijven, even oud als de mensheid zelf.

2003 - ‘De Betuwe op slot’ – over kastelen en adellijke huizen
Een bloemlezing over de vele kastelen en versterkte woningen van de landadel die de Betuwe rijk was. Het dagelijkse leven werd voor een groot gedeelte bepaald door de Betuwse landjonkers.

2004 – ‘Van boezeroen en hoge zije’ – De Betuwe in de 19e eeuw
De 19e eeuw was de eeuw van de grote veranderingen: mechanisatie, industrialisatie en de opzet van een modern rechtsbestel vormden de basis voor de overgang naar een nieuwe tijd.

2005 – ‘Geloven komt van boven’
Het thema ‘kerk en religie’ heeft altijd in de belangstelling gestaan; begrijpelijk omdat iedereen wel zijn eigen specifieke gedachten en/of beleving heeft bij dit thema.

2006 – ‘Een bloeiend verenigingsleven’
Het verenigingsleven in Nederland is vooral ontstaan in de laatste jaren van de negentiende eeuw. De verenigingen die in dit boek aan bod komen zijn gesitueerd in het Rivierengebied dat nooit bekend heeft gestaan als een gebied waar veel vertier was. De Betuwe werd een ideale broedplaats voor alle soorten van verenigingen die het tot in lengte van dagen hebben volgehouden of nog steeds bestaan.

2007 - `Aap Noot Betuwe`- Vier eeuwen onderwijs tussen Gendt en Gorcum.
Onderwijs was in de vroegere tijd niet zo vanzelfsprekend. De kunst van het rekenen en schrijven was slechts bij een zeer beperkt aantal personen bekend. De eerste scholen hadden een nauwe binding met de kerken. In het begin van de 19e eeuw gaat de overheid zich met het onderwijs bemoeien en ontstonden openbare scholen naast de scholen op religieuze grondslag. Aap Noot Betuwe verhaalt in een twintigtal bijdragen de onderwijsgeschiedenis in de Betuwe.

2008 - 'Tegen de stroom in' - zeven eeuwen waterbeheer in de Betuwe.
Dit 9e Jaarboek vertelt het verhaal van mensen, gebeurtenissen en waterstaatkundige ontwikkelingen van de afgelopen 700 jaar in de Betuwe.

 

2009 -  "De Betuwe aangekaart" - Een historische topografie.
De topografie van het rivierengebied is het thema van dit tiende jaarboek van de stichting Tabula Batavorum. Topografie is vrij vertaald het beeld van het landschap. Dit kan middels (oude) kaarten, prenten, schilderijen, gravures en natuurlijk ook met fotografisch werk. Het beeld dat hieruit ontstaat, is bij wijze van spreken een wandeling door het verleden.